Nielegalna wycinka drzew, czyli usunięcie drzewa bez wymaganego zezwolenia lub zgłoszenia, jest naruszeniem przepisów ustawy o ochronie przyrody. Każdy obywatel ma prawo zawiadomić właściwy organ o podejrzeniu takiego naruszenia. Poniżej opisano, jak przebiega ten proces.
Do kogo składać zgłoszenie
Organem właściwym do rozpatrzenia zawiadomienia o nielegalnej wycince jest zazwyczaj wójt, burmistrz lub prezydent miasta – zależnie od miejsca zdarzenia. W praktyce w większych miastach sprawą może zająć się referat ochrony środowiska lub wydział zieleni miejskiej.
Zgłoszenia można kierować również do:
- straży miejskiej lub gminnej – która ma uprawnienia do interwencji i nakładania mandatów w zakresie ochrony środowiska,
- regionalnej dyrekcji ochrony środowiska (RDOŚ) – w przypadku drzew szczególnie chronionych, np. pomników przyrody,
- prokuratury – jeśli naruszenie nosi znamiona przestępstwa przeciwko środowisku.
Co zebrać przed złożeniem zgłoszenia
Im dokładniejsze zgłoszenie, tym łatwiej organowi wszcząć postępowanie. Zaleca się zebranie następujących informacji:
- dokładny adres lub lokalizacja GPS miejsca wycinki,
- data lub przedział dat, w których wycinka miała miejsce lub jest prowadzona,
- zdjęcia dokumentujące stan przed i/lub po wycince (jeśli dostępne),
- opis – liczba usuniętych drzew, przybliżone rozmiary, gatunek (jeśli znany),
- informacja o podmiocie, który może być odpowiedzialny (właściciel nieruchomości, firma wykonująca prace – jeśli wiadomo).
Forma zgłoszenia
Zawiadomienie może być złożone:
- pisemnie – osobiście w biurze podawczym urzędu gminy lub przesłane pocztą,
- drogą elektroniczną – przez ePUAP lub adres e-mail urzędu,
- ustnie do protokołu – w siedzibie organu.
Podanie imienia i nazwiska oraz adresu zwrotnego nie jest formalnie wymagane, ale umożliwia poinformowanie składającego o wynikach postępowania.
Co się dzieje po złożeniu zgłoszenia
Po wpłynięciu zawiadomienia organ ma obowiązek zbadania sprawy. Postępowanie w sprawach o usunięcie drzewa bez zezwolenia wszczynane jest z urzędu. Organ przeprowadza oględziny nieruchomości, ustala stan faktyczny oraz ustala, czy drzewo wymagało zezwolenia.
| Etap | Opis |
|---|---|
| Przyjęcie zawiadomienia | Organ rejestruje zgłoszenie |
| Wszczęcie postępowania | Organ wydaje postanowienie o wszczęciu postępowania z urzędu |
| Oględziny | Pracownicy urzędu lub organu kontroli wizytują miejsce wycinki |
| Zebranie dowodów | Dokumentacja fotograficzna, pomiary pniaka, ustalenie właściciela |
| Decyzja o karze | Jeśli naruszenie potwierdzone – wydanie decyzji nakładającej karę |
| Odwołanie | Stronie przysługuje odwołanie do samorządowego kolegium odwoławczego (SKO) |
Zawiadomienie a status strony
Osoba, która złożyła zawiadomienie, nie uzyskuje automatycznie statusu strony postępowania. Status strony przysługuje przede wszystkim właścicielowi lub posiadaczowi nieruchomości, na której rosło drzewo. W niektórych przypadkach – jeśli wycinka wpływa na prawa sąsiedniej nieruchomości – sąsiad może uzyskać status strony.
Organizacje pozarządowe jako uczestnicy postępowania
Organizacje ekologiczne wpisane na listę prowadzoną przez Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska mogą ubiegać się o dopuszczenie do udziału w postępowaniach dotyczących ochrony środowiska na prawach strony, na podstawie ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie.